Αντώνης Μπέζας: Μνήμη και αποχαιρετισμός για τον Λεωνίδα Ταφέκη

 

Με βαθιά οδύνη και θλίψη στεκόμαστε σήμερα εδώ για να αποχαιρετήσουμε τον Λεωνίδα Ταφέκη, που έφυγε απρόσμενα και αναπάντεχα από κοντά μας, αφήνοντας πίσω του ένα δυσαναπλήρωτο κενό, όχι μόνο στην οικογένεια και σε εμάς τους φίλους του, αλλά και σε ολόκληρη την κοινωνία των Φιλιατών που αγάπησε και υπηρέτησε.

Ο θάνατός του ήρθε σαν κεραυνός. Όσοι περπατούσαμε δίπλα του, όσοι μοιραστήκαμε μαζί του στιγμές, λόγια, ιδέες και απόψεις, γνωρίζουμε καλά πως έφυγε νωρίς, καθώς ήταν ακόμη νέος και η ψυχή του ήταν γεμάτη δύναμη, γεμάτη πάθος, γεμάτη δημιουργικότητα.

 

Και αν σε αποχαιρετώ, αγαπητέ Λεωνίδα, ξεκινώντας με αυτούς τους στίχους του Γιάννη Ρίτσου, που διάβασα στην αρχή, είναι γιατί μόνο οι ποιητές καταλαβαίνουν τους ανθρώπους που σκέπτονται στο μέλλον και αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο.

Μόνο οι ποιητές μπορούν να εκφράσουν με λέξεις το άρρητο, να δώσουν μορφή στο ανείπωτο, να φωτίσουν τα σκοτάδια της ψυχής με τη λάμψη μιας εικόνας ή ενός στίχου.

Οι άνθρωποι που ονειρεύονται, οι άνθρωποι που φιλοσοφούν, μοιάζουν συχνά ξένοι μέσα στον κόσμο του ρεαλισμού, του συμφέροντος και της καθημερινής φθοράς.

Όμως ο ποιητής τούς αναγνωρίζει. Βλέπει στα μάτια τους τη σπίθα που δεν σβήνει, ακούει στην καρδιά τους τον ρυθμό που δεν υποτάσσεται.

 

Και εσένα, να ξέρεις Λεωνίδα, οι ποιητές σε αναγνώριζαν!

«Ατελέσφορος χρόνος», ήταν η τελευταία σου ανάρτηση, ανήμερα το Δεκαπενταύγουστο, για τη συγκέντρωση στη μνήμη της μητέρας σου, στο σπίτι σας. Το πρόβλεψες…«Ατελέσφορος», δυστυχώς, που δεν έφθασε στο επιθυμητό αποτέλεσμα, που δεν πέτυχε το σκοπό του, που ήταν άδικος και ανελέητος, που δεν ολοκληρώθηκε κανονικά, ήταν τελικά και ο χρόνος της ζωής σου.

Από τα φοιτητικά μας χρόνια, ο Λεωνίδας που εγώ πρωτογνώρισα, έδειξε νωρίς την αγάπη του για τον τόπο του, την αγάπη του για τον άνθρωπο, για την κοινωνία. Δεν είναι τυχαίο πως σπούδασε κοινωνιολογία. Ήθελε να κατανοήσει βαθύτερα τις δομές, τις σχέσεις, τα προβλήματα, αλλά και τις σκέψεις των ανθρώπων. Ήθελε να βλέπει την κοινωνία όχι αφηρημένα, αλλά μέσα από το πρίσμα του αγώνα, της δικαιοσύνης και της προόδου.

 

Σαν κοινωνιολόγος, δεν περιορίστηκε μόνο στο επιστημονικό του αντικείμενο. Έγραψε άρθρα, ανέλυσε καταστάσεις, φώτισε προβλήματα, έδωσε προτάσεις για γενικά και ειδικά θέματα. Οι τοπικές εφημερίδες υπήρξαν βήμα και φωνή του. Μέσα από τις σελίδες τους, αλλά και μέσα από τα βιβλία του, ο Λεωνίδας άφησε το στίγμα του, κάνοντας την κοινωνιολογία προσιτή, κατανοητή και ζωντανή.

Δεν έγραφε βιβλία και άρθρα για να εντυπωσιάσει. Συμμετείχε στον δημόσιο διάλογο με επιστημονική τεκμηρίωση και ανθρώπινη ζεστασιά, για να αφυπνίσει, για να προβληματίσει, για να εμπνεύσει. Η γραφή του δεν ήταν απλή καταγραφή. Ήταν στάση ζωής.

 

Αλλά και η αγάπη του για τον τόπο του δεν έμεινε ποτέ θεωρητική. Είχε όνειρο να δει τους Φιλιάτες να προοδεύουν, να αναπτύσσονται, να μην εγκαταλείπονται. Και αυτό το όνειρο τον έσπρωξε να ασχοληθεί ενεργά με τα κοινά, δίνοντας τη μάχη του με ήθος, με αξιοπρέπεια και με καθαρό λόγο.

Γιατί η αγνή του πρόθεση ήταν να προσφέρει, η γενναιότητά του ήταν να σταθεί μπροστά και να πει «είμαι εδώ, θέλω να παλέψω για τον τόπο μου».

Ο Λεωνίδας υπήρξε πατριδολάτρης με την ουσιαστική έννοια της λέξης. Άδολος πατριδολάτρης. Δεν αποσκοπούσε σε οφέλη και δεν έντυνε την αγάπη του για την πατρίδα με μεγάλα λόγια. Την έδειχνε με τις πράξεις του, με την καθημερινή του στάση, με το ενδιαφέρον για τους συνανθρώπους του. Η Θεσπρωτία, οι Φιλιάτες, ήταν το σπίτι της ψυχής του. Εδώ ονειρευόταν μέχρι το τέλος – πριν λίγους μήνες μου είχε εκμυστηρευτεί καινούργια σχέδια- εδώ αγωνιζόταν, εδώ τελικά άφησε και την τελευταία του πνοή.

 

Και τώρα, που το Φιλιάτι συρρικνώνεται και αδικείται, αυτός δυστυχώς έφυγε, τώρα που θα ήταν περισσότερο απαραίτητος από ποτέ…

Καθώς, όμως, στεκόμαστε μπροστά στη σιωπή του θανάτου, μαζί με τη θλίψη, νιώθουμε ταυτόχρονα και ευγνωμοσύνη. Γιατί γνωρίσαμε τον «Νίδα», γιατί βρεθήκαμε κοντά του, γιατί μας δίδαξε με τη ζωή του πως η αξία βρίσκεται στην προσφορά, στο ήθος και στη συνέπεια.

 

Ο χρόνος θα περάσει, αλλά το όνομά του θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη της πόλης, στη μνήμη των οικείων του, στη μνήμη όλων μας. Η παρακαταθήκη του, οι σκέψεις του, τα λόγια του, θα συνεχίσουν να μας οδηγούν.

Και όπως λέει ο Καβάφης:

«Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι να’ ναι μακρύς ο δρόμος.

Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δε σε γέλασε.

Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,

ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν.

Κι αν είσαι στο σκαλί το πρώτο, πρέπει να’ σαι υπερήφανος κι ευτυχισμένος.

Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι.

Τόσο που έκαμες, Λεωνίδα, μεγάλη δόξα».

 

Καλό σου ταξίδι, φίλε!

Στον γιό σου Παναγιώτη, τη σύζυγό σου Μαρία, τις αδελφές σου Ευτυχία και Αλεξάνδρα και σε όλους τους οικείους σου, εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια!

 

Φιλιάτες, 17/08/2025

Αντώνης Μπέζας

 

(Η φωτογραφία είναι απο τα χρόνια της νεότητάς του. Το 1997, σε συνέντευξή του στην τότε Δημοτική Τηλεόραση Ηγουμενίτσας με θέμα τα ναρκωτικά)