To Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, στην Άνω Σκαφιδωτή του Δήμου Πάργας, τιμήθηκε ο υπολοχαγός Θωμάς Τριάντης. Εκεί μεταφέρθηκε και τοποθετήθηκε η προτομή που επί δεκαετίες βρισκόταν στο στρατόπεδο των Φιλιατών.
Ο Θωμάς Τριάντης γεννήθηκε το 1921 στην Άνω Σκαφιδωτή. Φοίτησε στη Ζωσιμαία Σχολή και το 1939 εισήχθη στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Υπηρέτησε ως αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και ως διοικητής του 2ου Λόχου του 628 Τάγματος Πεζικού. Στις 19 Σεπτεμβρίου 1948, σε ηλικία μόλις 27 ετών, έπεσε μαχόμενος στην περιοχή του Λια Θεσπρωτίας.
Το στρατόπεδο των Φιλιατών πήρε το όνομά του. Και η προτομή του δεν βρισκόταν τυχαία εκεί. Ήταν κομμάτι της ιστορίας του στρατοπέδου, του 628 ΤΠ και των ίδιων των Φιλιατών.
Γι’ αυτό και έπρεπε να παραμείνει στους Φιλιάτες.
Η γενέτειρά του είχε ήδη τον δικό της τόπο μνήμης, με μνημείο αφιερωμένο στον Τριάντη και σε άλλους πεσόντες της περιοχής.
Η συγκεκριμένη προτομή είχε αποκτήσει μια άλλη ιστορική αναφορά. Είχε ταυτιστεί με το στρατόπεδο και με τη μακρά στρατιωτική παρουσία στην ακριτική πόλη.
Τον Οκτώβριο του 2025, όμως, το Δημοτικό Συμβούλιο Πάργας αποφάσισε να υποβάλει αίτημα προς την 8η Μεραρχία για τη μεταφορά της στην Άνω Σκαφιδωτή.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Φιλιατών τι έκανε;
Όφειλε να ζητήσει η προτομή να παραμείνει στην πόλη. Να μεταφερθεί στην πλατεία των Φιλιατών ή σε άλλο κατάλληλο μέρος. Να αποτελέσει ένα διαρκές σημείο αναφοράς στο 628 ΤΠ και στο στρατόπεδο «Υπολοχαγού Θωμά Τριάντη».
Δεν το έκανε.
Και αυτό είναι ένα ακόμη παρεπόμενο όσων συμβαίνουν με το στρατόπεδο των Φιλιατών.
Η κατάργηση του 628 ΤΠ δεν αφορά μόνο την απομάκρυνση στρατιωτικού προσωπικού από μια ευαίσθητη ακριτική περιοχή. Αφορά τη θεσμική παρουσία, την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα και έναν δεσμό δεκαετιών ανάμεσα στον στρατό και την πόλη.
Και αντί να διεκδικηθεί με επιμονή η διατήρηση στρατιωτικής χρήσης, προχώρησε η διαδικασία για τη χωροθέτηση σωφρονιστικού καταστήματος στον ίδιο χώρο.
Από το 628 ΤΠ στις φυλακές.
Και τώρα, από τους Φιλιάτες στη Σκαφιδωτή, η προτομή του ανθρώπου του οποίου το όνομα έφερε το στρατόπεδο.
Η αλληλουχία έχει σημασία.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Φιλιατών δεν μετέτρεψε την αρχική του αντίδραση σε επίμονη και συγκεκριμένη διεκδίκηση για τη διατήρηση της στρατιωτικής παρουσίας. Στη συνέχεια συναίνεσε στη διαδικασία για τις φυλακές. Και όταν τέθηκε ζήτημα μεταφοράς της προτομής, δεν διεκδίκησε ούτε αυτή να παραμείνει στην πόλη.
Χάνεται η μονάδα.
Αλλάζει η χρήση του στρατοπέδου.
Φεύγει και το σύμβολό του.
Η χθεσινή εικόνα στη Σκαφιδωτή συμπλήρωσε αυτή την ακολουθία. Μια τελετή για έναν αξιωματικό που έπεσε σε ηλικία 27 ετών, με ελάχιστο κόσμο και ισχνή θεσμική παρουσία.
Το ζήτημα, βέβαια, δεν είναι πού βρίσκεται σήμερα ένα χάλκινο ομοίωμα.
Είναι τι αφήνουμε πίσω μας στους Φιλιάτες.
Η ιστορία δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο. Είναι ταυτότητα. Και όταν ένας τόπος χάνει θεσμούς, λειτουργίες και σύμβολα που τον συνόδευσαν επί δεκαετίες, δεν αρκεί να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Οφείλει να διεκδικεί.
Η προτομή του Θωμά Τριάντη έπρεπε να βρίσκεται σήμερα στους Φιλιάτες. Για να θυμίζει ότι μαζί με τη στρατιωτική παρουσία δεν μπορεί να απομακρύνεται και η ιστορία της.
(Στη φωτογραφία η προτομή του Υπολοχαγού Θωμά Τριάντη, που επί δεκαετίες βρισκόταν στο στρατόπεδο των Φιλιατών, στη νέα της θέση στην Άνω Σκαφιδωτή)
