Κύριοι της Κυβέρνησης,
Για μια χρονιά ακόμη μετά την χαρά της εισαγωγής των μαθητών στο πανεπιστήμιο, η χαρά αφήνει την θέση της σχεδόν αμέσως σε μια δεύτερη αγωνία, “το κόστος της φοιτητικής ζωής σε μια διαφορετική πόλη”. Πίσω από τους αριθμούς για ακόμη μία φορά κρύβεται η ίδια πραγματικότητα. Μια ελληνική οικογένεια καλείται να πληρώσει για να μπορέσει το παιδί της να σπουδάσει, ενοίκιο, ρεύμα, θέρμανση, φαγητό, μετακινήσεις, βιβλία, έξοδα καθημερινής διαβίωσης και όλα αυτά σε μια άλλη πόλη, γιατί το παιδί δεν μπορεί πλέον να σπουδάσει στον τόπο του.
Για εμάς, τους κατοίκους της Ηγουμενίτσας και της Θεσπρωτίας, το ζήτημα έχει ακόμη μεγαλύτερη διάσταση. «Η Ηγουμενίτσα δεν διαθέτει πλέον πανεπιστημιακό τμήμα».
Ένας τόπος παραμεθόριος, που θα έπρεπε να ενισχύεται με κάθε δυνατό τρόπο, στερήθηκε την παρουσία της ανώτατης εκπαίδευσης και την ίδια στιγμή ζητάμε από τις οικογένειες να αποδεχθούν ότι το παιδί τους θα φύγει για τα Γιάννενα, την Πάτρα, την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη ή κάποια άλλη πόλη και θα πρέπει να δημιουργήσουν ένα δεύτερο νοικοκυριό.
Με ποια χρήματα; Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η Πολιτεία.
Γιατί σήμερα μπορεί μια οικογένεια να έχει δύο εργαζόμενους γονείς, δύο δημόσιους υπαλλήλους, να πληρώνει κανονικά φόρους, να μην έχει κανένα άλλο εισόδημα και να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο:
Να θεωρείται «αρκετά εύπορη» για να μη δικαιούται συγκεκριμένες παροχές φοιτητικής μέριμνας, αλλά ταυτόχρονα να μην έχει σε καμία περίπτωση την οικονομική δυνατότητα που υπονοεί αυτός ο χαρακτηρισμός.
Το οικογενειακό εισόδημα δεν είναι το ίδιο πράγμα με το διαθέσιμο εισόδημα. Άλλο το ποσό που εμφανίζεται σε μια φορολογική δήλωση και άλλο το ποσό που πραγματικά μένει στην οικογένεια μετά τους φόρους, τα στεγαστικά ή ενοίκια, τις υποχρεώσεις, τα έξοδα διαβίωσης και –κυρίως– το κόστος ενός παιδιού που σπουδάζει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αδικία. Μια οικογένεια που βρίσκεται λίγο πάνω από ένα εισοδηματικό όριο μπορεί να χάνει το δικαίωμα σε μια παροχή, ενώ μια άλλη οικογένεια με διαφορετική οικονομική πραγματικότητα μπορεί να την λαμβάνει. Η κοινωνική πολιτική όμως δεν μπορεί να λειτουργεί με τυφλά όρια. Χρειάζεται να βλέπει τον άνθρωπο, την οικογένεια και τις πραγματικές ανάγκες και χρειάζεται να βλέπει και τον τόπο.
Η ΠΑΡΑΜΕΘΟΡΙΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ
Η Ηγουμενίτσα και η Θεσπρωτία δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως οι μεγάλες αστικές περιοχές της χώρας. Είμαστε παραμεθόριος περιοχή. Είμαστε ένας τόπος που δίνει καθημερινά τη μάχη να κρατήσει τους νέους ανθρώπους εδώ και την ίδια στιγμή βλέπουμε τις οικογένειες να στέλνουν τα παιδιά τους μακριά για σπουδές και, πολύ συχνά, να μην επιστρέφουν ποτέ.
Πώς ακριβώς θα αντιμετωπιστεί το δημογραφικό της Ηπείρου αν οι νέοι άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείπουν τον τόπο τους από τα 18 τους χρόνια;
Πώς θα δημιουργήσουν εδώ οικογένεια;
Πώς θα εργαστούν εδώ;
Πώς θα επενδύσουν εδώ;
Πώς θα παραμείνει ζωντανή η παραμεθόριος;
Δεν μπορεί η Πολιτεία από τη μία να μιλά για δημογραφικό πρόβλημα και από την άλλη να εφαρμόζει πολιτικές που κάνουν όλο και δυσκολότερη την παραμονή των νέων ανθρώπων στην περιφέρεια.
Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με ευχές. Αντιμετωπίζεται με πολιτικές που κάνουν έναν τόπο βιώσιμο για να ζήσει, να σπουδάσει, να εργαστεί και να δημιουργήσει μια νέα οικογένεια.
ΔΕΝ ΖΗΤΑΜΕ ΠΡΟΝΟΜΙΑ
Ας είμαστε ξεκάθαροι. Δεν ζητάμε ειδική μεταχείριση για την Ηγουμενίτσα. Δεν ζητάμε να αδικηθεί κάποιος άλλος. Δεν ζητάμε να χαριστεί τίποτα σε κανέναν.
Ζητάμε ισονομία με πραγματικούς όρους. Ζητάμε να αναγνωριστεί ότι το κόστος φοίτησης ενός παιδιού που αναγκάζεται να ζήσει μακριά από τον τόπο κατοικίας της οικογένειάς του αποτελεί πραγματικό οικονομικό βάρος. Ζητάμε ειδική μέριμνα για τις παραμεθόριες και δημογραφικά πληττόμενες περιοχές. Ζητάμε τα εισοδηματικά κριτήρια να επανεξεταστούν με βάση τη σημερινή πραγματικότητα. Ζητάμε η Πολιτεία να σταματήσει να αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες με έναν αριθμό, γιατί πίσω από έναν αριθμό υπάρχει μια οικογένεια, και πίσω από κάθε οικογένεια υπάρχει ένα παιδί που θέλει να σπουδάσει.
ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΛΥΣΗ
Εμείς δεν θέλουμε μόνο να διαμαρτυρηθούμε. Θέλουμε να θέσουμε ένα αυτονόητο ερώτημα:
Γιατί να μην ξαναφέρουμε την ανώτατη εκπαίδευση στην Ηγουμενίτσα; Γιατί να θεωρείται δεδομένο ότι ένας παραμεθόριος νομός πρέπει να στερείται πανεπιστημιακής παρουσίας; Η επαναφορά πανεπιστημιακών δομών στην Ηγουμενίτσα δεν είναι μόνο εκπαιδευτικό ζήτημα.
Είναι ζήτημα:
– δημογραφικής πολιτικής,
– περιφερειακής ανάπτυξης,
– στήριξης της τοπικής οικονομίας,
– συγκράτησης νέων ανθρώπων,
– κοινωνικής συνοχής,
– ενίσχυσης της παραμεθορίου.
Ένα πανεπιστημιακό τμήμα δεν φέρνει μόνο φοιτητές. Φέρνει ζωή, φέρνει οικογένειες, φέρνει επιστήμονες. Δημιουργεί ζήτηση για κατοικίες και υπηρεσίες. Συνδέει την τοπική κοινωνία με την επιστημονική γνώση, και κυρίως δίνει σε έναν τόπο μέλλον.
ΚΥΡΙΟΙ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ,
Μην περιμένετε από τους νέους της Ηπείρου να επιστρέψουν μόνο όταν αποφοιτήσουν. Δώστε τους λόγο να μη φύγουν εξαρχής, δώστε στις οικογένειές τους τη δυνατότητα να αντέξουν το κόστος των σπουδών, δώστε στους παραμεθόριους τόπους πραγματικά κίνητρα, δείτε ξανά το σύστημα των μετεγγραφών, της στέγασης και της δωρεάν σίτισης όχι μόνο ως ένα διοικητικό σύστημα με εισοδηματικά όρια, αλλά ως μέρος μιας συνολικής εθνικής πολιτικής για την Παιδεία, την Περιφέρεια και το Δημογραφικό και κυρίως, μην ξεχνάτε κάτι:
Η Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Ελλάδα είναι και η Ηγουμενίτσα, είναι η Θεσπρωτία είναι η Ήπειρος, είναι οι άνθρωποι που επιμένουν να ζουν και να δημιουργούν στην άκρη του χάρτη. Και αυτοί οι άνθρωποι δεν ζητούν ελεημοσύνη, ζητούν από την Πολιτεία να τους δώσει τη δυνατότητα να κρατήσουν τα παιδιά τους κοντά στον τόπο τους, γιατί κάθε νέος που φεύγει και δεν επιστρέφει δεν είναι απλώς ένας ακόμη κάτοικος λιγότερος.
Είναι μια οικογένεια που ίσως δεν θα δημιουργηθεί εδώ, είναι ένα σπίτι που ίσως μείνει άδειο, είναι μια επιχείρηση που ίσως δεν θα ανοίξει, είναι μια θέση εργασίας που ίσως δεν θα δημιουργηθεί, είναι ένα κομμάτι από το μέλλον της Ηπείρου που χάνεται και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Οι «Ενεργοί Πολίτες Ηγουμενίτσας» ζητούμε από την Κυβέρνηση, τους βουλευτές της Θεσπρωτίας, την Περιφέρεια Ηπείρου και την Τοπική Αυτοδιοίκηση να ανοίξει άμεσα ένας ουσιαστικός διάλογος για:
1. Ειδικά μέτρα φοιτητικής μέριμνας για τις παραμεθόριες και δημογραφικά πληττόμενες περιοχές.
2. Αναθεώρηση των εισοδηματικών κριτηρίων για στεγαστικό επίδομα και δωρεάν σίτιση, ώστε να αντανακλούν το πραγματικό κόστος ζωής.
3. Ουσιαστική στήριξη των οικογενειών που διατηρούν δεύτερο νοικοκυριό για τις σπουδές των παιδιών τους.
4. Ενίσχυση των δημόσιων φοιτητικών εστιών και της φοιτητικής σίτισης.
5. Ειδική πολιτική για τη συγκράτηση των νέων στην Ήπειρο.
6. Επανεξέταση της δυνατότητας επαναφοράς πανεπιστημιακής παρουσίας στην Ηγουμενίτσα.
Δεν ζητάμε το αδύνατο. Ζητάμε να αντιμετωπιστεί ένα υπαρκτό πρόβλημα πριν γίνει μη αναστρέψιμο, γιατί η Ήπειρος δεν αντέχει να χάσει άλλη μία γενιά και η Ηγουμενίτσα δεν μπορεί να παραμένει απλώς ένας τόπος από τον οποίο τα παιδιά φεύγουν για να σπουδάσουν.
Θέλουμε να γίνει ξανά ένας τόπος όπου τα παιδιά μας μπορούν να σπουδάσουν, να εργαστούν, να δημιουργήσουν και να μείνουν.
Με εκτίμηση
Ενεργοί πολίτες Ηγουμενίτσας
