Στην πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού καταθέσαμε δύο βασικές διαπιστώσεις.
Η πρώτη, ότι ο Δήμος Ηγουμενίτσας διαθέτει τέσσερις περιοχές με εντελώς διαφορετικά τουριστικά χαρακτηριστικά και αναπτυξιακές ανάγκες.
Τα Σύβοτα ως αναπτυγμένη τουριστικά περιοχή, η Πέρδικα ως αναπτυσσόμενη, το Μαργαρίτι και ο Παραπόταμος ως περιοχές που χρειάζονται ειδική ενίσχυση και η Δημοτική Ενότητα Ηγουμενίτσας ως περιοχή πρώιμης τουριστικής ανάπτυξης.
Με απλά λόγια, κάθε περιοχή του Δήμου χρειάζεται διαφορετικό αναπτυξιακό μοντέλο.
Η δεύτερη, ότι το κέντρο βάρους της τουριστικής ανάπτυξης της Ηπείρου βρίσκεται πλέον στα παράλια.
Οι παράκτιες Δημοτικές Ενότητες της Πρέβεζας, της Πάργας, της Πέρδικας και των Συβότων – Πλαταριάς, συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής δραστηριότητας και αποτελούν τον βασικό αναπτυξιακό άξονα της Ηπείρου.
Από αυτές τις δύο διαπιστώσεις προκύπτουν δύο σαφή συμπεράσματα:
Πρώτον, ότι η Πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίσει ως αναπτυξιακή προτεραιότητα τον παραλιακό οδικό άξονα Πρέβεζα – Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι, που συνδέει τις σημαντικότερες τουριστικές περιοχές της Ηπείρου.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ανάγκη άμεσης προώθησης του Περιφερειακού της Ηγουμενίτσας.
Δεύτερον, ότι η Δημοτική Ενότητα Ηγουμενίτσας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια συνηθισμένη περιοχή πρώιμης τουριστικής ανάπτυξης.
Η Ηγουμενίτσα είναι διεθνές λιμάνι, πύλη της χώρας, διασυνοριακός κόμβος και σημείο σύνδεσης της Ελλάδας με την Αλβανία, την Αδριατική και την Κεντρική Ευρώπη.
Για το λόγο αυτό πρέπει να προβλεφθεί στο Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού μια ειδική κατηγορία «Αστικού – Λιμενικού Τουριστικού Κόμβου».
Δηλαδή, ένα διαφορετικό και ιδιαίτερο πρότυπο ανάπτυξης, που θα συνδέει την πόλη με το λιμάνι, τη μαρίνα, τον θαλάσσιο τουρισμό, το Δρέπανο και το Μακρυγιάλι ως πόλους κατασκηνωτικού και υπαίθριου τουρισμού, τον συνεδριακό τουρισμό, τον φυσιολατρικό τουρισμό, τις πολιτιστικές και διοικητικές λειτουργίες, τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες, τη βραχεία διαμονή και τον transit τουρισμό, καθώς και τη διάχυση της οικονομικής δραστηριότητας στην τοπική αγορά.
Μια πόλη ανοιχτή και ζωντανή και όχι ένας «κλειστός» τουριστικός θύλακας.
Για αυτό ακριβώς επισημάναμε στο Δημοτικό Συμβούλιο ότι η δημιουργία μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων μέσα στον αστικό πυρήνα και τον κόλπο της Ηγουμενίτσας δεν συνάδει με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της.
Λίγες ημέρες αργότερα ήρθε η ατυχής επίσκεψη του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης κ. Κωστή Χατζηδάκη που ανέδειξε μια προβληματική αντίληψη, εξέπεμψε λάθος μηνύματα για το μέλλον του τόπου και επιβεβαίωσε τις ανησυχίες που είχαμε εκφράσει.
Η αναπτυξιακή προοπτική της Ηγουμενίτσας δεν μπορεί να ταυτίζεται με την αποχώρηση του Πανεπιστημίου από το χώρο του Ξενία και την αντικατάστασή του από μια μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα.
Πρόκειται για μια πέρα για πέρα λανθασμένη επιλογή, χωροταξικά και αναπτυξιακά.
Δεν διαφωνούμε με τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις, αν και ο κορεσμός είναι «προ των πυλών». Η Θεσπρωτία διαθέτει άλλες περιοχές όπου μπορούν να αναπτυχθούν.
Διαφωνούμε, όπως προαναφέραμε, με την αντίληψη ότι το μέλλον της Ηγουμενίτσας είναι να αντικαταστήσει το Πανεπιστήμιο με ένα ακόμη ξενοδοχείο. Και εξάλλου, μεγάλη τουριστική επένδυση δεν μπορεί, για τεχνικούς λόγους, να γίνει στο συγκεκριμένο χώρο.
Αν ο κ. Αντιπρόεδρος είχε πραγματικό ενδιαφέρον για την αναπτυξιακή προοπτική της Θεσπρωτίας, θα είχε αναλάβει πρωτοβουλία όχι για την απομάκρυνση του Πανεπιστημίου αλλά για τη δημιουργία πανεπιστημιακού Τμήματος.
Θα είχε ζητήσει από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων να οργανώσει και να στελεχώσει μια νέα ακαδημαϊκή δομή στην Ηγουμενίτσα, τη μόνη πρωτεύουσα νομού της Ηπείρου – και ίσως ολόκληρης της Ελλάδας- χωρίς μόνιμη πανεπιστημιακή παρουσία.
Και θα το συνέδραμε, μάλιστα, οικονομικά για να συνεχιστεί η παρουσία του στη Θεσπρωτία.
Αντί γι’ αυτό, ακούσαμε ένα αβάσιμο και εκβιαστικό τελεσίγραφο αποχώρησης, σε μια χρονική στιγμή που βρίσκεται σε ισχύ σύμβαση παραχώρησης του χώρου προς το Πανεπιστήμιο έως το 2027, την οποία το Πανεπιστήμιο έχει ζητήσει να παραταθεί για άλλα 30 χρόνια.
Με ποια προηγούμενη διαβούλευση με την τοπική κοινωνία διαμορφώθηκε, άραγε, αυτή η θέση;
Πότε συζητήθηκε και εγκρίθηκε μια τέτοια κατεύθυνση από τους θεσμικούς εκπροσώπους της Θεσπρωτίας;
Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί, όμως, η στάση της δημοτικής αρχής.
Ο Δήμαρχος παρακολούθησε, άβουλος τις σχετικές δηλώσεις.
Χωρίς καμία δημόσια αντίδραση.
Χωρίς να έχει προηγηθεί συζήτηση και θέση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Χωρίς να υπερασπιστεί τη συνέχιση της παρουσίας του Πανεπιστημίου στον τόπο μας.
Χωρίς, έστω, να διεκδικήσει για λογαριασμό της τοπικής κοινωνίας τη συγκεκριμένη έκταση και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το μέλλον του χώρου.
Δύσκολα μπορεί κανείς να εντοπίσει άλλη περίπτωση στην Ελλάδα όπου ένας Δήμος δεν διεκδικεί ενεργά από την ΕΤΑΔ ένα τόσο σημαντικό τοπόσημο.
Η συζήτηση δεν είναι κομματική, ούτε ιδεολογική.
Είναι βαθιά αναπτυξιακή.
Αφορά το αναπτυξιακό πρότυπο που θέλουμε για την Ηγουμενίτσα και τη Θεσπρωτία τις επόμενες δεκαετίες.
Οι πόλεις δεν συγκρατούν τους νέους ανθρώπους μόνο με ξενοδοχειακές κλίνες.
Τους συγκρατούν με ευκαιρίες.
Και η απάντηση σε αυτή την πραγματικότητα δεν μπορεί να είναι απλώς ένα ακόμη ξενοδοχείο.
Η απάντηση θα είναι η συνέχιση της προσπάθειά μας να ανατραπεί η λογική της «ξενοδοχοποίησης».
Η πόλη και η Θεσπρωτία συνολικά, χρειάζονται περισσότερη γνώση, περισσότερη εκπαίδευση, περισσότερες εξειδικευμένες και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, περισσότερη εξωστρέφεια, περισσότερο πολιτισμό, περισσότερη καινοτομία, περισσότερες λειτουργίες που θα αναβαθμίζουν την ποιότητα της καθημερινής ζωής.
Γιατί όλα αυτά είναι που κρατούν τους νέους στον τόπο τους.
Και αυτά είναι που μπορούν να δώσουν στην Ηγουμενίτσα έναν πραγματικά ξεχωριστό ρόλο στην Ήπειρο και την Αδριατική.
