Πολύτιμα διδάγματα και δύναμη για τις μάχες που έρχονται, πήραν μαζί τους όσοι συμμετείχαν την Παρασκευή 3 Ιούλη στην εκδήλωση – συζήτηση με τίτλο «Τιμούμε τη γυναίκα μαχήτρια του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας», στην αίθουσα εκδηλώσεων «Πάνθεον» στην Ηγουμενίτσα. Την εκδήλωση διοργάνωσε η Τομεακή Επιτροπή Θεσπρωτίας του ΚΚΕ στο πλαίσιο εορτασμού της συμπλήρωσης 80 χρόνων από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Στο χώρο λειτούργησε επίσης έκθεση από τη δράση του ΔΣΕ στα βουνά της Μουργκάνας στην οποία διοργανώθηκε και ξενάγηση.
Την εκδήλωση άνοιξε με σύντομο χαιρετισμό η γραμματέας της ΤΕ Γεωργίου Χρυσηίδα ενώ η κεντρική ομιλία έγινε από τη Νικολέτα Ρεπάνη, μέλος της ΤΕ Θεσπρωτίας του ΚΚΕ.
Στην ομιλία της η Ν. Ρεπάνη σημείωσε ότι σε μια περίοδο όπου η ανισοτιμία της γυναίκας στην Ελλάδα ήταν θεσμικά και νομικά κατοχυρωμένη, ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (ΔΣΕ) μετέτρεψε την εργάτρια και τη νεαρή αγρότισσα σε πρωταγωνίστριες των πολιτικών εξελίξεων. Υπό την καθοδήγηση του ΚΚΕ και μέσα σε συνθήκες σκληρής ταξικής σύγκρουσης με την αστική τάξη και τους ιμπεριαλιστές συμμάχους της (Μ. Βρετανία, ΗΠΑ), ο ΔΣΕ αποτέλεσε τον καταλύτη για την πρωτοφανή ανάδειξη της γυναικείας συμμετοχής σε ουσιώδες τμήμα αυτού του λαϊκού επαναστατικού στρατού, που συγκρούστηκε με την καπιταλιστική εξουσία.
Δίνοντας το ιστορικό πλαίσιο αυτής της σύγκρουσης, ανέδειξε πως μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας και απέναντι σε ένα κύμα άγριας κρατικής τρομοκρατίας που περιλάμβανε χιλιάδες δολοφονίες, βασανισμούς, φυλακίσεις και βιασμούς, η οργάνωση της ένοπλης αντεπίθεσης αποτέλεσε αναγκαία επιλογή. Ο ταξικός αγώνας του ΔΣΕ (1946-1949) εξέφραζε τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και της εξαθλιωμένης αγροτιάς, αποτελώντας ταυτόχρονα διεθνιστική ασπίδα για τις χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.
Παραθέτοντας αποκαλυπτικά στοιχεία σχετικά με την ένταξη των γυναικών στον ΔΣΕ έδειξε πως η συμμετοχή τους συνιστούσε ένα τεράστιο άλμα προόδου που χτύπησε τις κοινωνικές προκαταλήψεις της εποχής. Συγκριμένα:
- Οι γυναίκες έφτασαν να αποτελούν το 30% της συνολικής δύναμης του ΔΣΕ, ενώ υπολογίζεται ότι αποτελούσαν το 1/4 των μάχιμων δυνάμεων.
- Υπηρέτησαν στην πρώτη γραμμή του αγώνα πλάι – πλάι στους άντρες συντρόφους τους αλλά και ως νοσοκόμες, τραυματιοφορείς, τηλεφωνήτριες και σύνδεσμοι.
- Εκατοντάδες μαχήτριες παρασημοφορήθηκαν με μετάλλια ανδρείας και με το ειδικό μετάλλιο «Ηλέκτρα», το οποίο απονεμόταν σε γυναίκες που επεδείκνυαν τον ηρωισμό της δολοφονημένης ηρωίδας Ηλέκτρας Αποστόλου.
- Περισσότερες από 880 γυναίκες έλαβαν τον τίτλο της αξιωματικού, 384 αποφοίτησαν από στρατιωτικές σχολές, ενώ πάνω από 3.500 έπεσαν μαχόμενες στα πεδία των μαχών.
Παράλληλα, υπογράμμισε, για να ανταποκριθεί στις σύνθετες ανάγκες της γυναικείας φύσης στο μέτωπο, η ηγεσία του ΔΣΕ προχώρησε στη θεσμοθέτηση της θέσης της «υπεύθυνης γυναικών», ως βοηθού του Πολιτικού Επιτρόπου. Οι υπεύθυνες καθοδηγούσαν τις αντάρτισσες, φρόντιζαν για την υγεία, την ξεκούραση και την ένδυσή τους. Επιπλέον, προσέφεραν ψυχολογική στήριξη, βοηθώντας τις γυναίκες να διαχειριστούν τον φόβο της μάχης και το εξαντλητικό βάρος των μακρινών πορειών.
Όπως περιέγραψε η ομιλήτρια, ένα τεράστιο επίτευγμα, υπήρξε η καταπολέμηση του αναλφαβητισμού, καθώς το 60-70% των γυναικών, οι περισσότερες αγροτικής καταγωγής, ήταν αγράμματες. Μέσα από ειδικά οργανωμένα φροντιστήρια στα βουνά, ο αναλφαβητισμός σε ορισμένες ταξιαρχίες μειώθηκε εντυπωσιακά έως και 70%.
Κλείνοντας, τόνισε ότι η ιστορική αναδρομή στη συμμετοχή των γυναικών στον ΔΣΕ καταδεικνύει ότι η πραγματική γυναικεία χειραφέτηση δεν ήρθε δια της βίας, όπως υποστηρίζει η αστική ιστοριογραφία, αλλά σφυρηλατήθηκε συνειδητά μέσα από την ένοπλη ταξική πάλη, για μια κοινωνία απαλλαγμένη από την εκμετάλλευση, με την τρίχρονη εποποιία τους να αποτελεί μέχρι σήμερα πολύτιμη παρακαταθήκη για το γυναικείο κίνημα.
Η πλούσια συζήτηση που ακολούθησε επικεντρώθηκε στην επιτακτική ανάγκη ο λαός και η νεολαία να γνωρίσουν την ιστορία των ταξικών αγώνων και του Κόμματος. Η γνώση αυτή αναδείχθηκε ως απαραίτητο «εφόδιο» για την εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων, το ιδεολογικό ατσάλωμα του εργατικού – λαϊκού παράγοντα στις σημερινές σύνθετες συνθήκες, αλλά και την έγκαιρη προετοιμασία μπροστά στο ενδεχόμενο απότομης όξυνσης της ταξικής πάλης.
