Η αναστήλωση του Κάστρου της Κιάφας αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό έργο. Έσωσε ένα ιστορικό μνημείο, ανέδειξε ένα εμβληματικό τοπόσημο του Σουλίου και αξίζουν συγχαρητήρια σε όσους συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του.
Η Πολιτεία όμως, και ιδιαίτερα η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, με πρώτη την Υπουργό κα Μενδώνη, δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι με τα προχθεσινά εγκαίνια εκπλήρωσαν το χρέος τους απέναντι στο Σούλι.
Σήμερα το Κάστρο έχει αποκατασταθεί, αλλά δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ένα πραγματικά επισκέψιμο μνημείο.
Η πρόσβαση εξακολουθεί να είναι δύσκολη, καθώς ο δρόμος παραμένει στενός και δεν επιτρέπει την ασφαλή προσέγγιση τουριστικών λεωφορείων. Δεν υπάρχει οργανωμένος χώρος στάθμευσης, φυλάκιο εισόδου με μόνιμη φύλαξη, φωτισμός, ξεναγός ή επαρκής ενημέρωση των επισκεπτών με ιστορικές πινακίδες και εποπτικό υλικό.
Η αναστήλωση διέσωσε το κτίσμα, αλλά δεν το «ζωντάνεψε». Αν δεν ακολουθήσουν οι απαραίτητες υποδομές, το μνημείο δύσκολα θα αποκτήσει τη θέση που του αξίζει στον πολιτιστικό, ιστορικό και τουριστικό χάρτη της χώρας.
Παράλληλα, υπάρχει μία ιστορική διάσταση που παραμένει σχετικά άγνωστη.Το σημερινό λίθινο Κάστρο της Κιάφας δεν ταυτίζεται με τις προεπαναστατικές οχυρώσεις των Σουλιωτών. Κατασκευάστηκε από τον Αλή Πασά μετά την κατάληψη του Σουλίου το 1803, με σκοπό να αποτρέψει την επιστροφή τους. Η ιστορία, όμως, επιφύλαξε ένα μοναδικό παράδοξο.Το φρούριο που κατασκευάστηκε για να αποκλείσει την επιστροφή των Σουλιωτών έγινε λίγα χρόνια αργότερα, το 1820, το οχυρό από το οποίο οι ίδιοι πολέμησαν τα σουλτανικά στρατεύματα, μέχρι την οριστική έξοδό τους το 1822.
Το Κάστρο, παρότι οθωμανικό μνημείο, αποτελεί, επομένως, σύμβολο των τελευταίων αγώνων του Σουλίου κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης και αυτή η ιστορική ιδιαιτερότητα αξίζει να αναδειχθεί.
Πέρα όμως από το ίδιο το Κάστρο, το Σούλι χρειάζεται μια ολοκληρωμένη αναπτυξιακή πολιτική.
Η ΟΧΕ, όπως έχει σχεδιασθεί, υπολείπεται των πραγματικών αναγκών τoυ ιστορικού τόπου, τόσο ως προς το εύρος των παρεμβάσεων όσο και ως προς τη χρηματοδότησή της. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν προβλέπει τη δημιουργία οργανωμένου μουσειακού χώρου, ο οποίος είναι απολύτως αναγκαίος για να παρουσιαστεί η προσφορά των Σουλιωτών και θα αποτελούσε πόλο έλξης επισκεπτών και προσκυνητών.
Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως η ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, η οριστικοποίηση των δασικών χαρτών, η επίλυση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος – το οποίο, παρά τις κατά καιρούς διαβεβαιώσεις εξακολουθεί να μην έχει αντιμετωπιστεί – η στήριξη του τοπικού πρωτογενούς τομέα, η τουριστική αξιοποίηση και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Το Σούλι δεν ζητά αποσπασματικές παρεμβάσεις. Ζητά συνέπεια, σχέδιο και πολιτική βούληση με αποτελέσματα.
Η αναστήλωση του Κάστρου δεν είναι το τέλος της διαδρομής· είναι η αρχή μιας ιστορικής υποχρέωσης που η Πολιτεία οφείλει να ολοκληρώσει. Πότε θα γίνει αυτό ;
