Το τροχαίο ατύχημα πριν λίγες ημέρες στην Πλαταριά, όπου ένα αυτοκίνητο συγκρούστηκε με αγριογούρουνο, έφερε για μια φορά ακόμη στο προσκήνιο το θέμα της ραγδαίας αύξησης των αγριόχοιρων, όχι μόνο στη Θεσπρωτία αλλά και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας, μέσα στα αστικά κέντρα. Αγροτικές καλλιέργειες καταστρέφονται από κοπάδια χοίρων, ενώ τα τροχαία ατυχήματα είναι πολύ συχνά. Μια βραδινή διαδρομή προς τα Σύβοτα ή την Πάργα απαιτεί πλέον ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η πιθανότητα συνάντησης με αγριογούρουνα δεν είναι πλέον αμελητέα. Πώς όμως φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση;
Ο πολλαπλασιασμός των αγριογούρουνων στην Ελλάδα οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Σύμφωνα με τα στοιχεία μελέτης που παρουσίασε, ήδη από το 2020, η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδας, καθοριστικό ρόλο έπαιξε ο υβριδισμός των άγριων πληθυσμών με ημιελεύθερους ή οικόσιτους χοίρους που διέφυγαν από εκτροφές, γεγονός που αύξησε τη γονιμότητα και την προσαρμοστικότητά τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Συνομοσπονδίας για το 2026, ο πληθυσμός των αγριόχοιρων ενδέχεται να προσεγγίζει τις 400.000. Παράλληλα, η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η φυσική αναδάσωση δημιούργησαν εκτεταμένους και ασφαλείς βιότοπους, ενώ οι ηπιότεροι χειμώνες και η αφθονία τροφής ενίσχυσαν την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους. Στην αύξηση συνέβαλε επίσης η απουσία επαρκών φυσικών θηρευτών και η δυσκολία αποτελεσματικής διαχείρισης ενός ήδη πολυάριθμου πληθυσμού.
Σχέδια διαχείρισης
Η πολιτεία άργησε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με ολοκληρωμένο τρόπο. Εδώ και αρκετά χρόνια καταγράφονταν ολοένα περισσότερες ζημιές σε καλλιέργειες και αυξανόμενος αριθμός τροχαίων ατυχημάτων. Ωστόσο, οργανωμένα σχέδια διαχείρισης, όπως η συγκρότηση συνεργείων δίωξης και τα ειδικά μέτρα για τη μείωση του πληθυσμού σε ορισμένες περιοχές, άρχισαν να εφαρμόζονται κυρίως τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά την εμφάνιση της Αφρικανικής Πανώλης των Χοίρων και την έντονη αύξηση των ατυχημάτων.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης, βασισμένο στην επιστημονική παρακολούθηση των πληθυσμών και όχι σε αποσπασματικά μέτρα. Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/44809/1443/2023 (ΦΕΚ 2808/Β/27-04-2023) απαραίτητος είναι ο έλεγχος των υβριδικών πληθυσμών και η αποτροπή νέων διασταυρώσεων με οικόσιτους χοίρους, η στοχευμένη διαχείριση του αριθμού των αγριογούρουνων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο από τις αρμόδιες αρχές, καθώς και η τοποθέτηση περιφράξεων και ειδικής σήμανσης σε οδικά δίκτυα υψηλού κινδύνου. Παράλληλα, απαιτείται συνεχής ενημέρωση των οδηγών και των πολιτών ώστε να περιοριστούν τόσο τα τροχαία ατυχήματα, όσο και οι ζημιές σε καλλιέργειες, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία της άγριας πανίδας.
Φύση και ανθρώπινη ζωή
Η προστασία των άγριων ζώων αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση μιας σύγχρονης κοινωνίας. Εξίσου αυτονόητη, όμως, είναι και η προστασία της ανθρώπινης ζωής, καθώς και η διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας. Όταν ένας πληθυσμός αυξάνεται πέρα από τα όρια που μπορεί να υποστηρίξει το οικοσύστημα, απαιτείται επιστημονική διαχείριση χωρίς ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.
Η πρόκληση δεν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση. Καλούμαστε να αποκαταστήσουμε την οικολογική ισορροπία, ώστε να προστατεύονται ταυτόχρονα η ανθρώπινη ζωή, η αγροτική παραγωγή και η ίδια η άγρια πανίδα.
*Η Θάλεια Θεοδωρίδη είναι Επικοινωνιολόγος με εμπειρία στο branding τουριστικών επιχειρήσεων, καθώς και εκπαιδευτικών και πολιτιστικών οργανισμών. Είναι επίσης Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων σε τμήματα Δημοσιογραφίας και Τουρισμού, thalia.theodoridi@gmail.com
