Σε έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Θεσπρωτίας εξελίσσεται η υδατοκαλλιέργεια, με τη Λωρίδα Σαγιάδας να αποτελεί τον βασικό πυρήνα της δραστηριότητας. Η παραγωγή στην περιοχή έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ περίπου 400 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας συνδέονται με τον κλάδο. Παράλληλα, όμως, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που αφορούν το κόστος ενέργειας, τη χρηματοδότηση, τις υποδομές, το ανθρώπινο δυναμικό και τη χωροθέτηση.
Τα ζητήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο ημερίδας που διοργάνωσε το Επιμελητήριο Θεσπρωτίας στα Σύβοτα, στο πλαίσιο του έργου «Θησαυροί στη θάλασσα της Θεσπρωτίας: Η Υδατοκαλλιέργεια στην Τοπική Γαστρονομία, την Πολιτιστική Κληρονομιά και το Περιβάλλον». Η διοργάνωση έγινε με τη συνδρομή της Ελληνικής Οργάνωσης Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας, του Συλλόγου Υδατοκαλλιεργητών Θεσπρωτίας και της ΘΕΣ. ΠΟΑΥ Α.Ε.
Από τους 9.000 στους 15.000 τόνους
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα, η παραγωγή υδατοκαλλιέργειας στη Θεσπρωτία έχει αυξηθεί από τους 9.000 στους 15.000 τόνους, ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο η παραγωγή έχει φτάσει τους 130.000 τόνους, από 100.000 τόνους.
Ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Κώστας Καραγκούνης ανέφερε ότι περίπου το 90% της παραγωγής κατευθύνεται στις αγορές του εξωτερικού, υπογραμμίζοντας τον έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα του κλάδου.
Παράλληλα, συνέδεσε την ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας με τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην περιφέρεια και την ανάγκη να παραμένουν οι νέοι στον τόπο τους.
Οι ανάγκες σε προσωπικό
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδείχθηκε είναι η στελέχωση των επιχειρήσεων με εξειδικευμένο προσωπικό.
Ο κ. Καραγκούνης αναφέρθηκε στη δυνατότητα αξιοποίησης του Μηχανισμού Διάγνωσης Αναγκών της Αγοράς Εργασίας, ώστε ειδικότητες που παρουσιάζουν ζήτηση να ενταχθούν σε προγράμματα της ΔΥΠΑ.
Μεταξύ των ειδικοτήτων που ανέφερε ήταν οι βιολόγοι, οι ιχθυολόγοι και οι τεχνικοί τροφίμων, σημειώνοντας ότι απαιτείται στενότερη συνεργασία με τους εκπροσώπους του κλάδου.
Η Λωρίδα Σαγιάδας στο επίκεντρο
Το σύνολο των μονάδων θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας της Θεσπρωτίας βρίσκεται στη Λωρίδα Σαγιάδας, στον Δήμο Φιλιατών. Η δραστηριότητα έχει δημιουργήσει μια ευρύτερη παραγωγική αλυσίδα, καθώς εκτός από τις μονάδες εκτροφής λειτουργούν συσκευαστήρια, υπηρεσίες μεταφοράς και αποθήκευσης, τεχνική υποστήριξη και επιχειρήσεις προμηθειών.
Ο βουλευτής Θεσπρωτίας Βασίλης Γιόγιακας χαρακτήρισε τη Θεσπρωτία έναν από τους πρώτους νομούς της χώρας στην παραγωγή προϊόντων θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας και στάθηκε στη σημασία της οργανωμένης χωροθέτησης των μονάδων.
Οι καθυστερήσεις στις ΠΟΑΥ
Στο χωροταξικό ζήτημα αναφέρθηκε και ο βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ Ιωάννης Τσίμαρης, επισημαίνοντας ότι έχουν ιδρυθεί επτά από τις 23 προβλεπόμενες Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών.
Ο ίδιος ζήτησε την αναθεώρηση και την παράταση ισχύος του ειδικού χωροταξικού πλαισίου, καθώς και την εναρμόνισή του με τα σχέδια διαχείρισης των περιοχών Natura και των θαλάσσιων πάρκων.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας μπορούν να συνυπάρξουν, με αποφάσεις που θα βασίζονται στην επιστημονική τεκμηρίωση και στον διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες.
Περιβάλλον και παραγωγή
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Υδατοκαλλιεργητών Θεσπρωτίας Γιάννης Χεκίμογλου στάθηκε στην επιστημονική διάσταση της συζήτησης, σημειώνοντας ότι παρουσιάστηκαν στοιχεία για τη διατροφική αξία των προϊόντων και τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής παρακολούθησης των προηγούμενων ετών.
Όπως ανέφερε, οι οργανωμένες περιοχές ανάπτυξης μπορούν να επιτρέψουν την ανάπτυξη της παραγωγής, ενώ παράλληλα δημιουργούν πλαίσιο συστηματικού ελέγχου της δραστηριότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος της ΕΛΟΠΥ Απόστολος Τουραλιάς υπογράμμισε ότι η περιβαλλοντική βιωσιμότητα αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση της παραγωγής.
Έθεσε, ωστόσο, το ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και αναφέρθηκε στον στόχο που είχε τεθεί το 2020 για παραγωγή 200.000 τόνων έως το 2030. Όπως είπε, η σημερινή παραγωγή παραμένει χαμηλότερη από τα επίπεδα του 2020, με αποτέλεσμα ο συγκεκριμένος στόχος να απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα.
Ενέργεια, χρηματοδότηση και υποδομές
Στα καθημερινά προβλήματα των επιχειρήσεων αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Θεσπρωτίας Αντώνης Νικολάου.
Όπως σημείωσε, μεταξύ των βασικών ζητημάτων που τίθενται από τους παραγωγούς είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος, η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση αλλά και οι ελλείψεις στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Το Επιμελητήριο, όπως ανέφερε, θεωρεί την παραγωγή βασικό παράγοντα για την οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη της περιοχής.
Από την παραγωγή στην τοπική γαστρονομία
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση είχε και η δυνατότητα μεγαλύτερης σύνδεσης της υδατοκαλλιέργειας με τη μεταποίηση, την τυποποίηση, την εστίαση και τον τουρισμό.
Η τοπική παραγωγή μπορεί να αποτελέσει βάση για νέα προϊόντα μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας και να συνδεθεί πιο οργανωμένα με ξενοδοχεία και εστιατόρια της Θεσπρωτίας.
Ο Ιωάννης Τσίμαρης σημείωσε χαρακτηριστικά ότι το φρέσκο τοπικό ψάρι δεν αποτελεί μόνο ένα προϊόν για την τουριστική αγορά, αλλά μπορεί να αποτελέσει μέρος της συνολικής εμπειρίας του επισκέπτη.
Ένας σημαντικός κλάδος με ανοιχτές προκλήσεις
Η ημερίδα στα Σύβοτα ανέδειξε τον οικονομικό και κοινωνικό ρόλο της υδατοκαλλιέργειας στη Θεσπρωτία, αλλά και τις προϋποθέσεις που τίθενται για τη συνέχιση της ανάπτυξής της.
Η περιοχή διαθέτει σημαντική παραγωγική δραστηριότητα, εξαγωγικό προσανατολισμό, οργανωμένη περιοχή ανάπτυξης και εκατοντάδες θέσεις εργασίας. Την ίδια ώρα, ο κλάδος καλείται να αντιμετωπίσει το κόστος παραγωγής, την ανάγκη εξειδικευμένου προσωπικού, τις υποδομές, τη χρηματοδότηση και τις εκκρεμότητες του χωροταξικού σχεδιασμού.
Το ζητούμενο που αναδείχθηκε είναι η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα επιτρέπει την παραγωγική ανάπτυξη, θα στηρίζει την οικονομική βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και θα διασφαλίζει τη συνεχή περιβαλλοντική παρακολούθηση, ενώ παράλληλα θα δίνει μεγαλύτερη αξία στο προϊόν μέσα από τη σύνδεση του με τη μεταποίηση, τη γαστρονομία και τον τουρισμό.
Με πληροφορίες από vdella.com
