Η ολοένα και μεγαλύτερη χρήση του IRIS για καθημερινές μεταφορές χρημάτων φέρνει στο προσκήνιο και το ζήτημα της φορολογικής τους αντιμετώπισης. Δεν αντιμετωπίζονται όλες οι μεταφορές με τον ίδιο τρόπο, καθώς καθοριστικό ρόλο παίζουν ο λόγος της συναλλαγής, το ποσό και η σχέση μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, καθώς μια συναλλαγή που εμφανίζεται ως απλή μεταφορά μπορεί, ανάλογα με τον σκοπό της, να θεωρηθεί δωρεά ή γονική παροχή.
Χωρίς συγκεκριμένο όριο το χαρτζιλίκι στα παιδιά
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη στο ΕΡΤnews, οι συνήθεις μεταφορές χρημάτων από γονείς προς ανήλικα παιδιά και φοιτητές έως 25 ετών για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών τους δεν υπόκεινται σε συγκεκριμένο χρηματικό όριο ως «χαρτζιλίκι».
Στην κατηγορία αυτή μπορούν να εντάσσονται έξοδα όπως το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, τα δίδακτρα, τα βιβλία, οι μετακινήσεις και γενικότερα οι ανάγκες διαβίωσης.
Ωστόσο, ιδιαίτερα χρήσιμο είναι κάθε μεταφορά να συνοδεύεται από σαφή αιτιολογία, ώστε να είναι ξεκάθαρος ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιήθηκε.
Πότε η μεταφορά μπορεί να θεωρηθεί δωρεά
Διαφορετική είναι η περίπτωση όταν τα χρήματα δεν προορίζονται για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, αλλά χρησιμοποιούνται για αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, επένδυση, δημιουργία αποταμίευσης, ίδρυση επιχείρησης ή άλλη σημαντική οικονομική δραστηριότητα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει ουσιαστικά επαύξηση της περιουσίας του αποδέκτη και μπορεί να απαιτείται δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής μέσω myProperty.
Η τραπεζική μεταφορά αποτελεί σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας, καθώς η φορολογική αντιμετώπιση των χρηματικών δωρεών διαφοροποιείται ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Για τις χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ προσώπων της Α’ κατηγορίας συγγένειας, προβλέπεται αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και εφόσον ακολουθείται η τραπεζική διαδικασία.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, γονείς και παιδιά, σύζυγοι και πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, καθώς και παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια.
Για το ποσό που υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο προβλέπεται φορολόγηση με 10%.
Αντίθετα, όταν δεν τηρείται η προβλεπόμενη τραπεζική διαδικασία, η φορολογική επιβάρυνση μπορεί να είναι διαφορετική και να επιβληθεί φόρος από το πρώτο ευρώ.
Τι ισχύει μεταξύ αδελφών
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ αδελφών. Οι αδελφοί ανήκουν στη Β’ κατηγορία συγγένειας και οι χρηματικές δωρεές μεταξύ τους φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η φορολογική επιβάρυνση στις χρηματικές δωρεές μεταξύ προσώπων που δεν συνδέονται με τις συγκεκριμένες συγγενικές σχέσεις, όπου ο συντελεστής μπορεί να φτάσει το 40% από το πρώτο ευρώ.
Προσοχή στις «τριγωνικές» μεταφορές
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και στις λεγόμενες τριγωνικές μεταφορές, δηλαδή όταν τα χρήματα μεταφέρονται μέσω τρίτου προσώπου προκειμένου τελικά να καταλήξουν σε διαφορετικό συγγενικό πρόσωπο.
Μια τέτοια πρακτική δεν σημαίνει ότι αλλάζει η πραγματική φύση της συναλλαγής. Σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου μπορεί να εξεταστεί η διαδρομή των χρημάτων και ο πραγματικός λόγος της μεταφοράς.
Η αιτιολογία της συναλλαγής έχει σημασία
Η αναγραφή της αιτιολογίας κατά τη μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS ή τραπεζικού λογαριασμού αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο τεκμηρίωσης.
Οι φορολογούμενοι καλό είναι να αναγράφουν με σαφήνεια τον πραγματικό λόγο της συναλλαγής, αποφεύγοντας αόριστες ή χιουμοριστικές περιγραφές.
Η αιτιολογία, βέβαια, δεν καθορίζει από μόνη της τη φορολογική μεταχείριση. Μπορεί όμως να βοηθήσει στην απόδειξη του πραγματικού σκοπού μιας συναλλαγής, εφόσον προκύψει στο μέλλον ανάγκη φορολογικής τεκμηρίωσης.
Το βασικό που πρέπει να θυμούνται οι φορολογούμενοι
Η χρήση του IRIS δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά χρημάτων φορολογείται. Αυτό που έχει σημασία είναι τι αντιπροσωπεύει η συναλλαγή.
Άλλο το χαρτζιλίκι και τα έξοδα διαβίωσης ενός παιδιού και άλλο η μεταφορά μεγάλου ποσού για αγορά περιουσιακού στοιχείου ή δημιουργία περιουσίας. Στη δεύτερη περίπτωση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και, όπου απαιτείται, η προβλεπόμενη δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής
